محسن عباس نژاد

65

قرآن و طب ( فارسى )

هدايت كرده ، بزرگ شماريد ؛ باشد كه شكرگزارى كنيد . » . . . وَ كُلُوا وَ اشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيامَ إِلَى اللَّيْلِ وَ لا تُبَاشِرُوهُنَّ وَ أَنْتُمْ عاكِفُونَ فِي الْمَساجِدِ تِلْكَ حُدُودُ اللَّهِ فَلا تَقْرَبُوها كَذلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ آياتِهِ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُونَ « 1 » « بخوريد و بياشاميد تا رشته‌ى سفيد صبح از رشته‌ى سياه ( شب ) براى شما آشكار گردد ! سپس روزه را تا شب ، تكميل كنيد ! و در حالى كه در مساجد به اعتكاف پرداخته‌ايد با زنان آميزش نكنيد ! اين ، مرزهاى الهى است ، پس به آن نزديك نشويد ! خداوند ، اين‌چنين آيات خود را براى مردم ، روشن مىسازد ، باشد كه پرهيزگار گردند ! » قابل ذكر است كه در بخشى از تفسيرهاى قرآن « 2 » در ذيل آيه‌هاى 45 و 46 سوره‌ى بقره از « صبر » به روزه تعبير و تفسير شده است كه اين خود نيز ما را به اين مسأله كه روزه دارى و امساك از غذا يك پشتيبان كاملا مؤثر و مفيد روحانى و معنوى ( براى درمان امراض قلبى و رهايى از وسوسه‌هاى شيطانى ) و نيز مادى و جسمانى ( براى درمان امراض بدنى ) است ؛ هدايت مىكند كه مؤمنان مىتوانند براى رفع دردمندىها و گرفتاريهاى قلبى و قالبى از آن استعانت بجويند . وَ اسْتَعِينُوا بِالصَّبْرِ وَ الصَّلاةِ وَ إِنَّها لَكَبِيرَةٌ إِلَّا عَلَى الْخاشِعِينَ * الَّذِينَ يَظُنُّونَ أَنَّهُمْ مُلاقُوا رَبِّهِمْ وَ أَنَّهُمْ إِلَيْهِ راجِعُونَ « 3 » « از صبر و نماز يارى جوييد ، ( و با استقامت و مهار هوسهاى درونى و توجه پروردگار ، نيرو بگيريد ) و اين كار ، جز براى خاشعان ، گران است ، آنها كسانى هستند كه مىدانند ديداركننده‌ى پروردگار خويش‌اند و به سوى او بازمىگردند . » آيه : 183 آيات مرتبط : 184 تا 187 بقره موضوعات : بهداشت - بهداشت شخصى - روزه منبع : بهداشت در قرآن صفحات : 151 تا 161 روزه يكى از واجبات فروع اديان الهى است كه اداى درست اين فريضه به تنهايى مىتواند نتايج بهداشتى را در تمام ابعاد خود به نمود آورده و روزه‌داران واقعى را از ثمرات سودمند سالم‌سازى جسم و روان و تأمين بهداشت معنوى اقتصادى و اجتماعى برخوردارى دهد . روزه‌دارى سابقه و قدمتى همپاى تاريخ عمر بشر دارد ؛ و تمام اقوام و اديان مختلف روى زمين در طى قرون و اعصار هريك به نحوى به آن توجه داشته و بنا به انگيزه و با مراسم خاصى بيش يا كم آن را پذيرا شده و عمل مىكردند ، لذا برخى معتقدند كه روزه قبل از وجوب در اديان الهى انگيزه‌ى فطرى داشته است . در بررسى آيين روزه‌دارى اديان مختلف به موارد زير مىتوان اشاره كرد : - برهماييها در روزهاى اول و چهاردهم هر ماه و در روز اول هريك از فصول اربعه روزه مىگرفتند . - مانويها يك ماه در سال روزه مىگرفتند . - بوداييها اول ، نهم ، پانزدهم و بيست و دوم هر ماه را روزه مىگرفتند . - در ميان قوم يهود و مسيح روزه‌دارىهاى پراكنده معمول بوده است . در تورات و انجيل هم هرچند نسبت به وجوب روزه و حدود آن حكم روشنى بيان نشده ولى روزه‌دارى ستوده شده است ؛

--> ( 1 ) . بقره / 187 . ( 2 ) . تفسير نور ، ج 1 ، ص 121 . ( 3 ) . بقره / 45 و 46 .